Trang web của trường ghi “chi phí sinh hoạt ước tính mỗi tháng” và nhiều gia đình lấy con số đó nhân với số tháng để chuẩn bị tiền. Sau sáu tuần, người sinh viên đã tiêu hết khoản dự tính cho gần ba tháng. Không phải do tiêu hoang: tiền đặt cọc nhà, tháng thuê đầu trả trước, chăn gối, nồi niêu, áo khoác mùa đông, phí đăng ký cư trú, sách, thẻ đi lại. Con số ước tính của trường đúng cho một tháng bình thường giữa học kỳ, không đúng cho tháng đầu tiên.
Bài này không đưa con số cụ thể của nước nào, vì chúng thay đổi theo thành phố, theo năm và theo cách sống. Nó đưa ra một cấu trúc ngân sách dùng được ở bất kỳ đâu, kèm cách tìm số liệu đáng tin cho nơi bạn sẽ đến.
Ngân sách ba lớp
| Lớp | Gồm những gì | Khi nào chi |
|---|---|---|
| Chi phí khởi động | Đặt cọc nhà, tháng thuê đầu, đồ dùng cơ bản, quần áo theo mùa, phí hành chính, sim điện thoại, thẻ đi lại | Hai đến sáu tuần đầu |
| Chi hằng tháng | Tiền nhà, điện nước, internet, ăn uống, đi lại, điện thoại, học liệu, sinh hoạt cá nhân | Đều đặn mỗi tháng |
| Quỹ dự phòng | Ốm đau ngoài bảo hiểm, vé về nhà đột xuất, thiết bị hỏng, chênh lệch tỷ giá | Không định trước |
Lỗi phổ biến nhất là chỉ tính lớp thứ hai. Lớp thứ nhất có thể tương đương một đến hai tháng chi tiêu bình thường, tùy thị trường nhà ở. Lớp thứ ba là thứ cứu bạn khỏi phải vay mượn giữa học kỳ.
Tìm số liệu đáng tin ở đâu
- Trang của trường: mục chi phí sinh hoạt và ký túc xá. Đây là mốc chính thức, thường đi kèm mức tài chính tối thiểu cần chứng minh khi xin thị thực.
- Cơ quan cấp thị thực: mức tài chính tối thiểu yêu cầu. Đây là ngưỡng thấp nhất để được cấp thị thực, không phải mức sống thoải mái.
- Hội sinh viên cùng nước ở thành phố đó: hỏi trực tiếp chi tiêu thực tế tháng vừa rồi của hai, ba người có cách sống giống bạn.
- Trang cho thuê nhà địa phương: xem giá phòng thực tế ở khu vực gần trường, không chỉ giá ký túc xá.
Hãy lấy ít nhất hai nguồn cho mỗi khoản lớn và dùng con số cao hơn khi lập kế hoạch.
Ví dụ tính với đơn vị giả định
Để tránh những con số dễ lỗi thời, hãy coi chi hằng tháng ước tính là 100 đơn vị. Một cấu trúc tham khảo cho sinh viên ở phòng thuê chung tại thành phố cỡ trung:
- Tiền nhà và điện nước: khoảng 45–55 đơn vị. Đây luôn là khoản lớn nhất.
- Ăn uống tự nấu là chính: 20–25 đơn vị.
- Đi lại, điện thoại, internet: 8–12 đơn vị.
- Học liệu, in ấn, sinh hoạt cá nhân: 8–10 đơn vị.
- Giao lưu, đi chơi: 5–10 đơn vị.
Với cấu trúc đó, một năm học mười hai tháng cần khoảng 1.200 đơn vị cho lớp chi hằng tháng, cộng 100–200 đơn vị cho lớp khởi động và 100–150 đơn vị cho quỹ dự phòng. Tổng thực tế cần có là khoảng 1.400–1.550 đơn vị, tức cao hơn phép nhân đơn giản từ 15 đến 30 phần trăm. Tỷ lệ này không phải quy luật, nhưng cho thấy vì sao con số “chi phí mỗi tháng nhân mười hai” luôn thiếu.
Những khoản hay bị quên
- Tháng không có học bổng: sinh hoạt phí nhiều học bổng trả sau khi nhập học, có khi tháng đầu đến chậm vài tuần.
- Kỳ nghỉ hè: nếu học bổng hay hợp đồng chỉ tính theo năm học, ba tháng hè vẫn phải trả tiền nhà.
- Phí chuyển tiền quốc tế và chênh lệch tỷ giá: mỗi lần chuyển mất một phần nhỏ, cộng dồn cả năm không nhỏ.
- Bảo hiểm và phần tự chi trả: bảo hiểm sinh viên có thể không gồm răng, mắt hoặc có mức tự trả mỗi lần khám.
- Thiết bị: máy tính hỏng giữa kỳ luận văn là chuyện có thật.
- Lễ tốt nghiệp, gia hạn giấy tờ, chuyển nhà cuối năm.
Tỷ giá: đừng lập ngân sách bằng tỷ giá hôm nay
Nếu gia đình gửi tiền bằng đồng nội tệ, số tiền bạn nhận được thay đổi theo tỷ giá. Cách an toàn là lập ngân sách bằng đồng tiền nơi bạn sống, rồi khi quy về đồng nội tệ thì cộng thêm một biên an toàn vài phần trăm. Một số gia đình chọn chuyển trước một phần lớn vào đầu năm để giảm rủi ro, số khác chuyển đều hằng tháng để giữ linh hoạt. Không có cách nào đúng tuyệt đối; điều quan trọng là cả nhà thống nhất trước.
Theo dõi chi tiêu mà không phát mệt
Bạn không cần ghi từng ly cà phê suốt bốn năm. Hãy theo dõi kỹ trong hai tháng đầu, vì đó là lúc thói quen hình thành. Một cách nhẹ nhàng:
- Dùng một thẻ cho mọi chi tiêu, để sao kê làm thay việc ghi chép.
- Cuối mỗi tuần, dành mười phút phân loại vào năm nhóm: nhà, ăn, đi lại, học, khác.
- Cuối tháng, so với cấu trúc 100 đơn vị. Nhóm nào vượt quá 20 phần trăm kế hoạch thì tìm nguyên nhân cụ thể.
- Từ tháng thứ ba, chỉ cần nhìn lại mỗi tháng một lần.
Những thứ không cần mua ngay
- Đồ gia dụng mới: nhiều trường có nhóm trao đổi đồ cũ, hội chợ đồ dùng đầu năm hoặc sinh viên năm cuối bán lại.
- Toàn bộ sách trong danh sách đọc: thư viện thường có bản điện tử hoặc bản in cho mượn ngắn hạn.
- Gói điện thoại dài hạn đắt tiền: dùng gói trả trước một tháng để biết nhu cầu thật.
- Quần áo mùa đông đầy đủ trước khi bay: mua tại chỗ thường hợp khí hậu hơn và đôi khi rẻ hơn khi có đợt giảm giá cuối mùa.
Áp dụng: bảng kiểm tài chính trước khi bay
- Đã có con số tổng cho cả ba lớp, dựa trên ít nhất hai nguồn.
- Có đủ tiền khởi động dùng được ngay trong hai tuần đầu, không phụ thuộc vào học bổng đến đúng hạn.
- Biết ngày học bổng hoặc khoản gia đình gửi đầu tiên sẽ đến.
- Đã hỏi trường về tài khoản ngân hàng sinh viên và giấy tờ cần mở tài khoản.
- Có một thẻ quốc tế dự phòng cất riêng, phòng khi mất ví.
- Gia đình và bạn thống nhất cách chuyển tiền, tần suất và ai theo dõi tỷ giá.
Việc nên làm ngay: nhắn cho hai sinh viên đang học ở thành phố bạn sẽ đến và hỏi đúng một câu: “Tháng đầu tiên bạn tiêu hết bao nhiêu, và khoản nào làm bạn bất ngờ nhất?” Hai câu trả lời thật sẽ sửa ngân sách của bạn nhiều hơn mọi bảng ước tính.
Câu hỏi thường gặp
Du học tháng đầu tiên cần mang theo bao nhiêu tiền?
Không có con số chung, nhưng tháng đầu thường tốn hơn nhiều so với tháng bình thường vì đặt cọc nhà, đồ dùng và phí hành chính. Hãy chuẩn bị riêng một khoản chi phí khởi động, tương đương khoảng một đến hai tháng chi tiêu, tùy thị trường nhà ở nơi bạn đến.
Chi phí sinh hoạt trên trang của trường có đáng tin không?
Đó là mốc chính thức hữu ích, nhưng thường phản ánh một tháng bình thường và mức sống tiết kiệm. Hãy đối chiếu với chi tiêu thực tế của sinh viên đang học tại thành phố đó.
Mức tài chính chứng minh khi xin thị thực có đủ sống không?
Đó là ngưỡng tối thiểu để được cấp thị thực, không nhất thiết là mức sống thoải mái. Hãy lập ngân sách riêng theo cách sống và chỗ ở thực tế của bạn.
Có nên đổi hết tiền một lần trước khi đi?
Không nhất thiết. Đổi một phần cho những tuần đầu, phần còn lại có thể chuyển theo kế hoạch. Điều quan trọng là tính một biên an toàn cho biến động tỷ giá và phí chuyển tiền.
Làm sao để không hết tiền cuối học kỳ?
Theo dõi kỹ chi tiêu trong hai tháng đầu, giữ quỹ dự phòng riêng và nhớ tính cả các tháng nghỉ nếu học bổng chỉ trả theo năm học.
